География көбіміз үшін өте қызықты сабақ шығар. Елдерді аралау, карталардан сол елдерді қызықтап қарау, глобусты ақтару барлығымыз үшін қызық. Бірақ, біз мән бере бермейтін  картадағы қателіктер бар

Біз сіздерге картадағы қателіктерді айтамыз

Неліктен картада кейбір елдер өте үлкен, ал кейбір елдер неге өте кішкентай? Шын ауданын алып қарасақ та бір-бірімен сәйкес келмей жатады. Мысалға, Ресейдің бір шеті мен екінші шетін алсақ 5700 км жуықтасақ 6000 км-дей. АҚШ-тың ұзындығы 4130 км, Бразилия 4900 км, Африка 7110 км. Ал енді қараңыз Африка ұзындығы Ресейден ұзын,  бірақ картада Ресейден өте кішкентай болып көрінеді.

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Карталарда бұндай қате өлшемдер көп. Біз IZDEU.INFO бүгін осы қателіктердің қайдан пайда болғанын айтатын боламыз!

Бәріңіз білетін  шығарсыздар жер шар тіріздес.

Жердің шар тәріздес екені белгілі болған соң осы бір сфераны жазық қылып етіп жасау көп қиындық туғызды. осыған орай түрлі ғылымдар мен картогрофтар проекция деген ұғымды қалыптастырып, әртүрлі өздерінің проекцияларын ұсына бастады. Бірақ барлығында өзіндік проблемалар болды. Бірінің ұзындығы бірінің бағыты сәйкес келмей жатты.

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Таныс шығарсыздар бұл Меркатор картасы. Әлемнің көптеген  елдері осы картаны қолданады. Ойлап тапқан Герард Меркатор. Герард Меркатор 1512 жылы ұлы Рим империясының Флоренция аймағында дүниеге келген. Карталарды тең бұрыштық цилиндірлік проекциясын негізне ала отырып жасаған. Көптеген жұмыстарын баласы екеуі жасаған.

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Меркатор картасы

 

 

 

Ал енді неге Меркатор картасы кәзіргі таңда көп қолданылады? Бұл картаны тіпті гугл картада колданған. Меркатор бірнеше себептерге байланысты өте танымал. Ең алдымен көптеген елдердің ауданын дәлме-дәл сақтайды. Картадағы Бразилия аумағы глобустағымен бірдей, бірақ ең басты артықшылығы бағытты глобустағыдай сақтай алуында. Яғни Меркатор картасында градустар меридианмен дәлме-дәл көрсетілген. Және сізге компосты қолдануға қолайлы етеді. Егер компос пен Меркатор картасы арқылы саяхаттасаңыз сіздің адасу ықтималдылығыңыз аз.

Шыныменде Меркатор картасы қолдануға қолайлы болғандықтан өте танымал. Бірақ оның минус жағы солтүстікке қарата елдердің үлкен болып ауданы өзгкруде. Есте сақтаңыз Меркатор картасында елдердің формасы дұрыс болғанмен, ауданы қате берілген.

Басқа да аудандары дұрыс проекциялар бар. Мысалға алғанда Голл Питерс проекцисы. Ол картада аудандар дұрыс берілген, бірақ формалары дұрыс емес.

Енді салыстырайық мынау Меркатор картасы:

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Ал мынау Голл Питерс проекциясы:

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Интернетте елдердің ауданын дәлме-дәл көрсететін Truesize.com деген сайт бар. Кіреміз және Ресейді алып Африкамен салыстырсақ Африканың жартысындай екенін байқаймыз. Міне бұл — картадағы қателіктер

Неге біз оқып жүрген карталар қате? Картадағы қателіктер

Геогроф : Айқынұлы Ерлан

Дереккөз: Izdeu.info